Roekeloos

Verkeersslachtoffers. Vandaag konden we nog via de media vernemen dat ze in aantal niet zijn afgenomen sinds corona minder wielen over het asfalt laat gaan. Ieder dodelijk slachtoffer is er een teveel en al helemaal als ze door toedoen van roekeloos gedrag van medeweggebruikers uit het aardse bestaan worden weggeplukt. Het verdriet van nabestaanden is enorm, net zoals de maatschappelijke verontwaardiging die volgt.

Vandaag zag ik een man waarvan wiens buik vermoedelijk met bier en zijn biceps met eiwitextracten waren opgepompt zich op asociale wijze vlak langs een wachtrij bewegen. Gisteravond werd ik tijdens het hardlopen door een hoestende en proestende fietser ingehaald. Het was een breed pad, maar hij had haast niet dichter tegen mij aan kunnen kruipen. Bij de bakker stond ik laatst plots in de schaduw van een dame die zich in een anderhalve centimeter maatschappij waande. Ik zei daar wat van waarop ze iets mompelde, rode vlekken in de nek kreeg en wegliep. Eigenlijk net als Trump tijdens het vragenrondje bij een persconferentie.

Grote kans dat zij zich allemaal ooit laatdunkend hebben uitgelaten over veroorzakers van verkeersongevallen met dodelijke afloop. Nog grotere kans dat ze echt geen idee hebben dat zíj de roekelozen van 2020 zijn. Het risico van zowel een intelligente lockdown als intelligente versoepeling zit ‘m dan ook vooral in het bijvoeglijk naamwoord.

Doel

Een bord met dat er hier mensen wonen en de oproep om dat te respecteren. Ik was net rechtsaf geslagen en liet het ruwe havengebied achter me. Een anderhalf uur durende autorit had me door de niet aflatende motregen van Venlo naar de oostzijde van Antwerpen gebracht en bij het passeren van de gemeentegrens van mijn eindbestemming was dit niet het welkomstbord dat ik had verwacht. De bebouwing werd voller naarmate ik het dorpje, veel meer was het niet, naderde. Zonder uitzondering verlaten woningen met dichtgetimmerde ramen en deuren en rijkelijk voorzien van graffiti aan weerszijden van de weg.

De navigatiestem liet me wederom naar rechts draaien en ik kwam nu in de bewoonde wereld terecht met de nuance dat er echt werkelijk niets bewoond was, in ieder geval leek. Links van mij zag ik twee in houdies verstopte jongemannen met een breekijzer een dichtgetimmerd raam openbreken. Een derde maakte er foto’s van. Een laatste afslag en links tussen de vervallen huizen door een schimp van Café Taverne waar ik moest zijn. Ik was wat aan de vroege kant en besloot enkele kiekjes te nemen van de molen op de dijk langs de Schelde met daarachter de gigantische kerncentrale. Het was inmiddels harder gaan regenen. Binnen in het café was het aangenaam warm en het gezelschap waarmee we hadden afgesproken kwam gestaag binnendruppelen.

Het was een prima bijeenkomst die het surrealistische beeld van buiten voor even deed vergeten. Na afloop werd aangeboden uitleg te geven over de bizarre plaats waar we ons begaven en we besloten nog even te blijven. Dat het ooit eens levendig industriedorpje nu nog maar een handjevol inwoners telde, had alles te maken met de ligging aan de haven en uitbreidingsplannen daarvan. Veel politiek gehakketak over wel of niet onteigenen omdat grond nodig was voor een nieuw dok. Dat én de bouw van een kerncentrale had haast het hele dorp de biezen doen pakken. We namen afscheid en ik besloot nog wat foto’s te maken van dit levenloos stukje aarde. Vanuit een ooghoek zak ik eerst een vergeeld gordijn achter een raam bewegen en toen een man die mij gadesloeg. Ik knikte wat ongemakkelijk en bedacht dat als hij een collectie gele hesjes in zijn garderobe heeft, ik dat kan begrijpen.

Een Antwerpse had de bijeenkomst belegd en daarbij beloofd ons naar een bijzonder stukje België te brengen. In die missie is zij meer dan geslaagd; ik zal Doel niet snel vergeten.

Clowns

Post vier belde en eigenlijk bleek dat al overbodig want de lichtbundels van de zaklampen zagen we al van veraf tussen de bomen door de hoek om komen. We hadden hen ook al geschrokken horen schreeuwen en nu hun komst zichtbaar werd, was het onze beurt; aan mijn kompaan nadat ze dachten het ergste te hebben gehad, maar eerst dus aan de met een kettingzaag gewapende en tot horrorclown getransformeerde ik. De hele setting in het donkere bosgebied van Haelen had overigens een niet door onszelf geregisseerde extra dimensie gekregen toen een politiehelikopter boven ons bleef cirkelen en internet ons liet weten dat die op zoek was naar voortvluchtigen van een steekpartij. Het was maandagavond en er stond een griezeltocht op het kampprogramma van Groep 8.

De door de groep kinderen voortgebrachte lichtbundels deinden haast melancholisch op en neer en kwamen gestaag mijn richting op. Zelf was ik inmiddels zo’n honderd meter in de duisternis ongemerkt door het bos hun kant opgerend. Ik besloot nog even te wachten tot ze nog iets dichterbij waren, maakte stilletjes excuses aan alle fauna om me heen en liet toen de decibels uit de kettingzaag door het luchtruim ronken. Waar de lichtbundels meteen als bevroren tot stilstand kwamen, brachten mijn benen mij in toenemende snelheid in hun richting om mij, toen ik vlak voor hen stond, hard te laten gillen en sprintend terug te brengen naar de plek waar de andere vader zich inmiddels verscholen had in de bosjes en voor het echte verrassingseffect mocht zorgen.

Tussen het gillen, de angstige momenten en tranen door, was het vooral een hele toffe maandagavond. Net als de avond die volgde waarop de voorheen luizenmoeders smokkelwaarposten werden, de schooljuf als primus inter pares orde bracht en de vaders in hun rol als douane enkel focus hadden chaos in die orde te scheppen. Allen met één doel: het maken van mooie herinneringen voor de kinderen van die hele leuke Groep 8.

Het kamp is voorbij en met loodzware oogleden zit, hangt en ligt de kroos nu uitgeteld op de bank. De herinneringen blijven en ze weten dat al wat daar aan bijgedragen heeft nep was; het camouflagepak van de douane ligt inmiddels bij de was, de heksenmutsen weer in de vastelaoveskast en de horrorclown is afgeschminkt. Over omvergereden hekken op het Malieveld, clowneske types die grootmachten besturen, stikstofdiscussies en over dat de dader van de steekpartij nog altijd niet is gepakt, hebben we het maar even niet meer gehad.

Notre-Dam

Parijzenaren die veelal met tranen over de wangen en het ongeloof in de ogen de atmosfeer vulden met gezang. De camera die een shot naar links maakt en een brandende Notre-dam voor de lens krijgt. Kippenvel. Tussen de hoos aan content met hashtag Notre-Dam kon ik het filmpje zojuist zo een-twee-drie niet meer vinden. De hoos aan tweets en posts bevat een mengeling aan oprechte verbijstering en de ik-moet-ook-laten-weten-het-erg-te-vinden-gebral. In die laatste categorie herken ik heel wat beleidsmakers en politici tussen de toetsenbord-ridders op social media. Lui die met woorden oreren cultuur van enorm belang voor de maatschappij te vinden en tegelijkertijd in daden de cultuurpotjes als eerste weten te vinden bij weer een bezuinigingsronde. Ik vraag me af of ze de Notre-Dam ooit van binnen hebben gezien. Of een theater, concertgebouw of poppodium.

Het zijn dezelfde mensen die onafhankelijke journalistiek, de waakhondfunctie en waarheidsvinding daarvan in woorden tot groot maatschappelijk belang voor de democratie uitroepen. Zeker op lokale schaal, want daar kom je het dichts bij de burger en de afstand tussen politiek en burger moet kleiner zo roept de politiek. Maar tussen roepen en doen zit een grote discrepantie zo is gebleken. Gelukkig weet Omroep Venlo zich met een goede ploeg bevlogen vaklui en hard pezen goed staande te houden, maar in het landschap om ons heen stapelen de brokstukken van ineenstortende omroepen en lokale uitgevers zich op. Als Den Haag enkel blijft struikelen over hun eigen trompetgeschal, slaan de vlammen alleen maar verder om zich heen. Niets doen is ook een vorm van medeplichtigheid aan de teloorgang, net als de meeste ik-moet-ook-laten-weten-het-erg-te-vinden-tweets. Ik ben dan ook niet geïnteresseerd in wat ze vinden, wél in wat ze daadwerkelijk gaan doen.

Foto: Newsweek

Erg?

We zijn in Frankrijk en Frans is niet mijn taal. De klankkleur vind ik prachtig, maar van begrip, laat staan reproductie, is nauwelijks sprake.

Erg?

Neen. De les van een week hier zijn, is dat het heerlijk is om te navigeren op klankkleuren. Dat het niet belangrijk is om alles mee te krijgen, alles meteen te verstaan. Een stap opzij zetten en de informatiestroom langs je heen laten gaan is een haast bevrijdende gewaarwording. Het niet beheersen van een taal helpt daar enorm bij. Luisteren naar intonatie en non-verbale communicatie blijken dan plots grootleveranciers van het echte begrijpen. De stap van begrip naar reflectie wordt dan slechts een hele kleine.

Zo was er eergisteren het tafereel van de moeilijk lopende man die, naar ik vermoed, zo’n zeven minuten nodig had om op de rand van het zwembad te gaan zitten. Het ongemak van er naar kijken deed aanvankelijk pijn. De blik op zijn gelaat bij de aanraking van het water, communiceerde echter iets heel anders dan pijn. Intense blijdschap kwam denk ik het dichtstbij. Net als bij de stralende vrouw die later opdook en parmantig en vol trots haar nieuwe jurk showde. Mooi geluk in gewone dingen. Zoals de magerste van het stel die de oudste, dat baseer ik enkel op uiterlijk, op een intense omhelzing trakteerde. Een dikke minuut lang en dat is lang, een minuut omhelzen. Gewoon omdat hij er voor hem was.

Ik zou liegen als ik hier zou schrijven dat ik me niet geërgerd heb aan het ontbreken van 4G en de waardeloze wifi alhier. Ik wel, zij niet. Het is een fascinerende groep. Enkele van hen met het syndroom van Down, sommigen reizen om andere redenen onder begeleiding. Beiden zijn helden; de begeleiders en de begeleiden. Beiden rijden in de laagste versnelling, navigeren op klankkleur en nemen de tijd om uit het raam te kijken en met volle teugen te genieten van alles wat er voorbij komt. Zonder 4G, zonder Wifi en zonder kennis van die Franse taal.

Tear down those walls

Ken je dat verhaal van 9 november 1989? Toen werd de stompzinnigheid van de Berlijnse muur verslagen. Omdat iedereen het erover eens was dat de op 13 augustus 1961 voltooide tweedeling de maatschappij geen goed deed.

IMG_0171.jpg

Waar was jij in de 29 jaren die volgden? Toen de online wereld opkwam die iedereen samen zou brengen en voor begrip en verbroedering zou zorgen. Een prachtig platform dat past bij onze vrijheid van meningsuiting maar dat geleidelijk aan glans verloor omdat bleek dat we vergeten waren om duidelijke spelregels op te stellen. Over dat het uiten van een eigen mening wellicht het beste met respect voor de ander kan worden gemodelleerd bijvoorbeeld.

Metsel jij ook mee? Aan de muren die op de diverse social media worden opgetrokken? Of hoor je bij de groep van online graffitispuiters die deze muren bekladden met steeds verdergaande polariserende content. De muren zijn inmiddels talrijk, torenhoog en door de genoemde content voorzien van vlijmscherp scheermesjes-prikkeldraad. We spreken er schande van, maar metselen ondertussen driftig door aan onze eigen muur die onze eigen waarheidsbubble in tact moeten houden. .

Wat is jouw diversiteit? Terwijl iedereen geboren wordt en uiteindelijk weer sterft en we allemaal slechts passanten zijn, zijn we van diversiteit iets engs gaan maken. Nu meer dan ooit tevoren. Omdat we het polariseren tot een soort van nationale volkssport hebben verheven en angst voor het andere daar nu eenmaal voor nodig is. Ik las ergens dat de mening van vrijheidsuiting op de grillplaat van de populisten ligt, maar dat durf ik te betwijfelen. Want waar populisme zich nestelt op een groeiend contrast tussen het volk en de elite, is het vooral de extremer wordende retoriek waarmee het volk zichzelf in tweeën splijt.


Wat ga jij vandaag doen? Op de dag van dodenherdenking waarover steeds meer waarheden rond gaan over wie en wat we moeten herdenken en het waarom. Op dat laatste heb ik wel een antwoord. Om te beseffen dat het een hoog goed zou zijn als we over honderd jaar nog steeds op 4 mei verslag mogen doen van de herdenking van oorlogsslachtoffers. Of met andere woorden: slachtoffers van het diversiteitsdenken, de fundering van veruit de meeste oorlogen die de historie kent. Laten we a.u.b. stoppen met het maken van een nieuwe herdenkingsdatum. Met 4 mei hebben we al moeite genoeg zo blijkt.

ps.

En als ik zelf moest kiezen tussen uniformiteit en diversiteit? Dan werd het uniformiteit in het besef dat diversiteit in alle dimensies kleur geeft aan een samenleving en dit iets is om te koesteren.

Omroepblog 9 | Thy

Afgelopen zaterdag. Lelijke woorden vliegen door een ijskoude lucht. Een vol blikje drank volgt maar mist de campagnevoerders. Gelukkig maar. Wel wordt indirect het radiodebat van Omroep Venlo geraakt; daar zegt de PVV prompt voor af. Demonisering en obstructie van een partij die geen andere keuze rest dan afzeggen, aldus de eigen aanhang. Het bekende zielig doen en misbruik maken van de situatie, zo roepen anderen weer. Want waarom wél aanschuiven bij een collega-omroep, ‘veilig’ maar vooral vér weg van de directe opponenten? Ik probeer daar niets van te vinden, maar constateer enkel.

Er wordt de laatste dagen overigens wél heel veel gevonden. Over campagne-filmpjes bijvoorbeeld. Maar net zo goed over mensen die zich daar ernstig gekwetst door voelen. Dát mag namelijk niet, zo lees ik. Dat filmpje niet, maar ook het vinden dat het filmpje veel te ver gaat mag niet. Eveneens populair blijkt het om iets te vinden over het feit dat media daar vervolgens over berichten. Alsof de media het filmpje zélf hebben gemaakt, aangifte deden of het blik hebben gegooid. Daarentegen ís het soms ook verwarrend. Zoals zaterdag toen er twee kranten op de deurmat vielen waarvan er maar één de echte was. Of door internetclubjes die zich profileren als medium maar schaamteloos de beste raadslid-verkiezing manipuleren, die van de Telegraaf Media Groep ja. Echt géén stijl. Het is lastig daar niets van te vinden, maar vooral constateer ik wederom.

Waar ik zeker wel iets van vind, is het vocabulaire waaruit velen tappen als ze onder bijvoorbeeld nieuwsberichten op Facebook een reactie achterlaten. Het lijkt haast wel alsof veel mensen het schuifje van een speciale variant van autocorrectie hebben openstaan die alle getypte woorden automatisch transformeert in een zin waar oprotten het werkwoord is, bij voorkeur in kapitalen, óf waarin de ander als tegenreactie gebiedend wordt verzocht de gore vuile bek te houden. Op social media is het gooien van lelijke woorden al veel langer een druk gebezigde activiteit. Het ligt er bezaaid met blikken… Morgen mogen we naar de stembus. Ik hoop dat ook de blikgooiers, degenen die moeten oprotten, zij die hun bek moeten houden en zeker de velen die steeds meer genoeg krijgen van het groeiend gepolariseer gebruik maken van hun stemrecht. Kies dan met verstand en met het hart. Stem dan vooral vóór het leven, ook dat van een ander. Denk dan in het stemhokje nog even aan waarom u ook alweer applaudisseerde voor het voorbeeld dat Lennart Thy ons gaf.

FullSizeRender.jpg

Omroepblog 8

Stemmen

Op 21 maart mag er weer gestemd worden. Net als muzikanten hun instrumenten stemmen, zal dan de samenstelling van de gemeenteraad weer op gewenste toonhoogte worden gebracht. Maar welke toonhoogte is dat dan? Wat staat er in de partijprogramma’s en wat vinden de stemgerechtigden daarvan? Hééft iedere partij wel een programma of standpunten? En zijn die ook in lijn met de kaarten die de partijen de afgelopen regeerperiode hebben gespeeld? Wat wordt er beloofd en wat wordt daarvan geloofd; dat zal heel veel gaan bepalen op 21 maart.

Wat wordt de stemming dus. Hoe niet welluidend wordt de gemeenteraad van nu bevonden en wat wordt daar het antwoord op dat in de stembus verdwijnt? Is het slechts een minieme dissonantie die gecorrigeerd gaat worden of worden hele muziekinstrumenten uitgewisseld? Gaan dezelfde partijen aan de formatietafel om een coalitie te vormen of neemt de oppositie de oversteek naar het domein van coalitiepartner? Misschien wel met én dankzij de kabelbaan die tot een metaforisch symbool is verheven voor alles wat niet goed heeft uitgepakt in de gemeente Venlo. Bij verkiezingen gaat het om de toekomst, maar tegelijkertijd staat de uitslag voor velen gelijk aan het geven van een cijfer over de afgelopen vier jaren. Wat gaat overheersen; de in het verleden behaalde resultaten of de toekomstvisies?

Zorgen zijn er bijvoorbeeld over de zorg, maar ook over het functioneren van het gemeentebestuur en de gemeenteraad zélf. Uit recent onderzoek van Omroep Venlo en enkele collega-omroepen bleek dat Venlose raadsleden minder positief zijn dan hun collega’s in de andere onderzochte steden. Zo worden veel thematieken te complex bevonden, de rol van het college als te dominant ervaren en is er sprake van veel verbale agressie of bedreigingen, vooral via social media. Welke invloed gaat dit hebben op het gedrag van (aspirant) raadsleden en hoe pikt het (nieuwe) college dit op?

Ongeacht wat de winnende en verliezende partijen gaan worden; binnen de gevestigde orde vinden veel mutaties plaats. Oudgedienden maken plaats voor vers bloed. Het is daarbij hopen dat de partijen er in slagen om dossierkennis vast te houden en tegelijkertijd ruimte geven aan nieuw elan. Het zou immers een gemiste kans zijn om nieuwe frisse zienswijzen meteen al met het badwater door het putje van het vermeende Joods badhuis weg te gooien.

De negen partijen die in de gemeente Venlo met elkaar de strijd aangaan, zullen volop podium krijgen bij Omroep Venlo. In aanloop naar de verkiezingen komt Omroep Venlo met een tv-serie rondom de verkiezingen, een groot tv-debat en zal er ook in de zaterdagprogrammering op ons radio-kanaal veel aandacht zijn voor de verkiezingen. Over hoe en wanneer gaan wij nog uitgebreid berichten. In ieder geval is het stemrecht een feest van de democratie; vier dat feest dan ook! Het is nog even onduidelijk of er straks windturbines zijn om al dan niet rekening mee te houden, maar ga allen in draf naar die stembus op 21 maart. Al is het maar als laatste voorbereiding op de Venloop die enkele dagen later plaatsvindt.

Kijken

Tijd om te kijken. Kijken naar de mensen, naar wat ze doen, wat ze niet doen, met elkaar of alleen. Hun lichaamstaal, mimiek en gewoontes. Naast samen zijn met het eigen gezin is tijd hebben om te kijken een hoog goed op vakantie. Als ik dat opvallend doe, zie ik mensen een houding aannemen die matcht aan het ideaalbeeld van hoe ze graag willen overkomen, maar de onbewaakte ogenblikken waarin ze er niets van merken zijn het mooist. Op die momenten dat ze zichzelf zijn.

De gezamenlijke afwasplek op een camping is een parel om te kijken. Waar mannen door hun vrouw naar toe worden gedirigeerd en rood aanlopen omdat ze, voor de enkele aanwezige vrouw die toch zelf moest gaan, hun buik inhouden en een zo heroïsch mogelijke houding aannemen in hun gevecht met het door barbecue-sauzen besmeurde servies. Soms wordt er zelfs een woord gewisseld, maar veel verder dan dat het wel heel erg heet is, komt het niet. Of het moet het geklaag zijn over dat de jeugd zoveel op hun smartphone zit. Van de top twee staat dat op twee.

Maar de afwassers hebben niet gekeken en dus ook niet gezien dat het de volwassenen zelf zijn die aanzienlijk meer tijd hun geciviliseerde hoofden door een schermpje van enkel enkele vierkante centimeters steken en zich afkeren van het fysieke contact. Nee, dan de jeugd. Ik zag onze kinderen contact maken met de kinderen van anderen. Nationaliteiten door elkaar. Ze speelden, spraken met elkaar en sloten vriendschappen en ik vond het mooi toen ze mij vroegen een van die vriendschappen in een foto te vangen.

Gisteren zaten ze tot laat samen, de door ouderen zo bekritiseerde jongeren. Bij de wifi-plek inderdaad. Ze spraken er met elkaar, maar niet zoals bij de afwasplek over het weer. Toen de meeste volwassenen zich hadden teruggetrokken in hun tenten en caravans, waarschijnlijk om daar de digitale wereld in te duiken, ging het praten over in zingen. Het was een rap in het Frans. Mijn Frans is belabberd, maar ik meende eruit te halen dat het over Trump ging. Ik vroeg het aan een wat oudere Belgische jongen uit het animatieteam en ik bleek het goed gehoord te hebben. Ze hadden op het internet gelezen over de nucleaire spanningen tussen Trump en Kim Yong-un en maakten zich daar zorgen over. Daar zongen ze over. Nationaliteiten met elkaar.

Volwassenen zouden dus meer mogen kijken. Naar kinderen. Kijken naar hoe ze verbroederen en luisteren naar wat ze zingen.

Kaarsjes

Ik voelde voorzichtig aan de meest linkse deur en schrok enigszins toen deze met een krakend geluid open zwiepte en een Française mij verbaasd aankeek toen zij gehaast de kapel verliet. Gedurende de autorit ernaartoe hadden we de natuur kaler en robuuster zien worden. Ook de dorpjes waar we doorkwamen werden robuuster; mensen met verweerde gezichten liepen er wat troosteloos voorovergebogen en veel van de huizen die we zagen waren verpauperd en sommige zelfs leegstaand.

De kerk stond boven op een kale kalkrots. We gingen naar binnen en waren er alleen. Recht door het midden pronkte een Mariabeeld in een fraai uitgehouwen nis. Links en rechts boven haar was glas in lood en de nis zelf was aan de achterkant van boven open waardoor natuurlicht Maria een mooie diepte gaf. Aan weerszijden onder het beeld stond een gietijzeren constructie waar kaarsjes brandden. Tot voor kort stak ik ook meestal een kaarsje op als ik ergens in een kerk kwam. In de loop der jaren had ik in gedachten een lijstje gemaakt van mensen die ik mis en voor hen liet ik dan een kaarsje branden. Maar nu niet.

Het exacte moment is moeilijk aan te wijzen, maar ergens zijn we elkaar verloren, het geloof en ik. Missen doe ik het geeneens, al voelde het wel even vreemd om geen kaarsje op te steken. Mijn vrouw deed dat wel en ik vond dat mooi. Voor haar ouders. Zeker op vakantie denkt zij veel aan haar ouders van wie we veel te vroeg afscheid hebben moeten nemen. Datzelfde heb ik ook met pap. Er gaat vrijwel geen dag voorbij dat ik niet even aan hem denk, maar met vakanties is hij er met meer overtuiging bij.

Door het glas en lood boven Maria drongen mooie zonnestralen de ruimte binnen. Ik liet Daniëlle alleen met het ritueel en liep door naar de derde kapel. De aanwezigheid van de cenotaaf was moeilijk te ontkennen en ik moest bekennen dat het geloof toch ook veel mooie kunstschatten heeft achtergelaten. Daar liggend straalde de zandstenen vrouw rust uit, waarbij de ietwat mysterieuze lichtschakeringen in het vertrek haar ook iets krachtigs gaven. Met haar rechterhand hield ze een kruis vast en alles aan haar had iets echts. Even leek het wel alsof de lange haren die over haar schouders gedrapeerd lagen stilletjes bewogen door de bries die door het raam de kerk binnendrong. Ondanks de hitte voelde ik een rilling en keek om; ik was alleen met mijn gewaarwording.

Even later kwam Daniëlle mijn kant op en met ons vijven lieten we het bijzondere kerkje achter ons. Bij een naburig winkeltje kochten we snoepgoed voor de kinderen en op de terugweg moest ik aan pap denken die altijd met regelmaat korte bezoekjes bracht aan het Venlose Kapelletje van Genooy. Ik heb geen idee of hij daar ooit in een bankje heeft gebeden, ik vermoed van niet. Pap was een man van weinig woorden, die had hij ook niet nodig. Ik denk dan ook dat hij er kaarsjes opstak. Vooral voor zijn vader die hij veel te kort heeft gekend. Het is fijn dat er kapelletjes zijn.